ท่ามกลางบรรยากาศเงียบสงบของผืนป่าตะวันตก ชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงบ้านสะเนพ่อง ตำบลไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ยังคงยึดมั่นในรากเหง้าศรัทธา ร่วมกันสืบสาน “ประเพณีสงกรานต์กะเหรี่ยง” อันเก่าแก่กว่า 200 ปี แม้ปีนี้จำนวนผู้ร่วมงานจะลดลงจากผลกระทบราคาน้ำมันที่พุ่งสูงและหาซื้อยากในพื้นที่
.
ตั้งแต่เช้าตรู่ ชาวบ้านในชุดพื้นเมืองสีสันสดใสหลากเฉด ทั้งแดง ชมพู ฟ้า เหลือง และขาวบริสุทธิ์ ต่างพร้อมใจกันมารวมตัวใต้ต้นโพธิ์ใหญ่ภายในวัดสะเนพ่อง เพื่อประกอบพิธีตักบาตรตามความเชื่อโบราณที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน
.
“การค้ำต้นโพธิ์” คือหัวใจสำคัญของพิธี ชาวกะเหรี่ยงเชื่อว่าเป็นการค้ำชูพระพุทธศาสนา และเปรียบเสมือนการฝากชีวิตไว้กับธรรมชาติ เพื่อให้คุ้มครองดวงชะตา เสริมสิริมงคล และสะเดาะเคราะห์ภัยให้พ้นผ่านไป
.
หลังเสร็จพิธี ชาวบ้านเคลื่อนขบวนไปยังลำห้วยโรคี่ ด้านหลังวัด เพื่อประกอบพิธี “ขอขมาสะพาน” สะพานไม้ไผ่ที่ใช้สัญจรในชีวิตประจำวัน ทุกคนช่วยกันตักน้ำล้างสะพาน วางหิน ปะพรมด้วยน้ำขมิ้นส้มป่อย และจัดเครื่องสักการะ ก่อนที่เจ้าพิธีจะกล่าวคำขอขมาตามความเชื่อดั้งเดิม สะท้อนวิถีชีวิตที่ผูกพันกับธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง
.
ไฮไลต์สำคัญอยู่ในช่วงบ่าย เมื่อมีการอัญเชิญ “พระพุทธรัตนสังขละบุรี ศรีสุวรรณ” หรือ “พระแก้วขาว” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง ออกจากศาลาประดิษฐาน มายังปะรำพิธีที่สร้างขึ้นจากไม้ไผ่และวัสดุธรรมชาติ เพื่อให้ประชาชนได้ร่วมสรงน้ำเพียงปีละครั้ง ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5
.
พระแก้วขาวองค์นี้ มีประวัติยาวนานนับตั้งแต่สมัย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานให้แก่พระยาศรีสุวรรณคีรี เพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่ชาวกะเหรี่ยงในพื้นที่ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ก่อนจะกลายเป็นศูนย์รวมศรัทธาของผู้คนในสังขละบุรีมาจนถึงปัจจุบัน
.
แม้จำนวนผู้ร่วมงานปีนี้จะลดลงอย่างเห็นได้ชัด แต่บรรยากาศแห่งศรัทธายังคงเข้มข้นไม่เปลี่ยนแปลง เสียงสวดมนต์ กลิ่นธูป และภาพรอยยิ้มของผู้คน สะท้อนให้เห็นว่า “คุณค่าทางจิตวิญญาณ” ยังคงยืนหยัดเหนือข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ
.
พิธีปิดท้ายของวัน คือการสรงน้ำพระสงฆ์ โดยใช้รางไม้ไผ่ต่อยาวไปยังซุ้มอาบน้ำ ผู้ร่วมพิธีต่างทยอยเทน้ำหอมลงรางอย่างสงบสำรวม ท่ามกลางบรรยากาศเรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยความศักดิ์สิทธิ์
.
นี่ไม่ใช่เพียงเทศกาลสงกรานต์ หากแต่เป็น “ลมหายใจของวัฒนธรรม” ที่ยังคงเต้นอยู่ในหัวใจของชุมชนเล็กๆ กลางผืนป่าใหญ่…แม้โลกภายนอกจะเปลี่ยนไปเพียงใด ศรัทธาแห่งสะเนพ่องก็ไม่เคยเลือนหาย
.
ข่าว/ภาพ : ปรีชา ไหลวารินทร์ ผู้สื่อข่าวจังหวัดกาญจนบุรี

.