เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2569 บรรยากาศที่วัดบางหลวง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี เต็มไปด้วยความเลื่อมใสศรัทธาของพุทธศาสนิกชนและประชาชนในพื้นที่ที่เดินทางมาร่วมประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา เนื่องในวันออกพรรษา โดยร่วมกันทำบุญตักบาตร ถวายดอกบัวแด่พระสงฆ์ เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัว พร้อมร่วมสืบสานประเพณีอันดีงามที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาอย่างยาวนาน นอกจากนี้ ยังมีพิธีตัดจุกหรือโกนจุกตามประเพณีของชาวมอญ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชนชาวมอญในจังหวัดปทุมธานี

.

ในการนี้ มี พระศรีวัชรปัทมคุณ (ถาวร ถิรจิตฺโต ป.ธ.๙) เจ้าคณะอำเภอเมืองปทุมธานี และเจ้าอาวาสวัดบางหลวง เป็นพระเถระสำคัญในการประกอบศาสนกิจของวัด เนื่องในโอกาสวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ซึ่งวันออกพรรษาถือเป็นวันสำคัญที่พุทธศาสนิกชนทั่วประเทศต่างให้ความสำคัญ ด้วยเป็นวันที่สิ้นสุดระยะเวลาการจำพรรษาของพระภิกษุสงฆ์ตลอดช่วงสามเดือนในฤดูฝน และเป็นโอกาสที่ประชาชนจะได้ร่วมกันทำบุญ สั่งสมบุญกุศล ตลอดจนทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้ดำรงอยู่คู่สังคมไทย

.

ในช่วงเช้า ประชาชนต่างทยอยเดินทางมายังวัดบางหลวงเพื่อร่วมทำบุญเนื่องในวันออกพรรษา โดยนำอาหารและสิ่งของสำหรับใส่บาตร รวมถึงดอกบัวมาร่วมถวายแด่พระสงฆ์ ท่ามกลางบรรยากาศที่เปี่ยมไปด้วยความสงบ ร่มเย็น และความศรัทธา ผู้ที่มาร่วมงานต่างตั้งใจประกอบบุญกุศล พร้อมอธิษฐานจิตขอพรให้ตนเองและครอบครัวประสบแต่ความสุข ความเจริญ มีสุขภาพแข็งแรง และดำเนินชีวิตด้วยความเป็นสิริมงคล

.

การตักบาตรและถวายดอกบัวเป็นกิจกรรมที่แสดงออกถึงความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา โดยดอกบัวเป็นดอกไม้ที่มีความสำคัญและมีความเกี่ยวข้องกับพุทธประวัติและหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา การนำดอกบัวมาถวายพระสงฆ์จึงเป็นการแสดงความเคารพและความศรัทธา ทั้งยังเป็นโอกาสให้ประชาชนได้เข้าวัดทำบุญ ร่วมกิจกรรมทางศาสนา และปลูกฝังคุณธรรมให้เกิดขึ้นในจิตใจ

.

นอกจากการทำบุญตักบาตรแล้ว วันออกพรรษายังเป็นช่วงเวลาที่พุทธศาสนิกชนใช้ทบทวนการดำเนินชีวิตที่ผ่านมา ตั้งใจลดละการกระทำที่ไม่ดี และหันมาประพฤติปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า ทั้งการมีเมตตาต่อผู้อื่น การรู้จักแบ่งปัน การรักษาศีล และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข

.

วัดบางหลวงนับเป็นศาสนสถานสำคัญของชุมชนในอำเภอเมืองปทุมธานี เป็นสถานที่ประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาและเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชนในพื้นที่มาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะชุมชนที่มีรากฐานทางวัฒนธรรมมอญ ซึ่งยังคงรักษาขนบธรรมเนียม ประเพณี และวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้เป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ท้องถิ่น การจัดกิจกรรมในวันออกพรรษาครั้งนี้จึงไม่ได้มีความสำคัญเพียงการประกอบบุญกุศลเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสที่ทำให้คนในชุมชนได้กลับมาพบปะกัน สร้างความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวและเพื่อนบ้าน ตลอดจนส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้ความหมายของประเพณีทางศาสนาและวัฒนธรรมจากผู้ใหญ่ในชุมชน วัดยังมีบทบาทสำคัญในการถ่ายทอดคุณค่าทางจิตใจและวัฒนธรรม ผ่านกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างใกล้ชิด ทำให้ประเพณีท้องถิ่นไม่ได้เป็นเพียงเรื่องราวในอดีต แต่ยังคงมีชีวิตอยู่ในวิถีประจำวันของคนรุ่นปัจจุบัน

.

สืบสานพิธีตัดจุกหรือโกนจุก ประเพณีดั้งเดิมของชาวมอญ เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญที่สะท้อนถึงเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน คือ พิธีตัดจุกหรือโกนจุกตามประเพณีของชาวมอญ ซึ่งเป็นพิธีกรรมที่มีความเกี่ยวข้องกับความเชื่อและวิถีชีวิตของคนในอดีต โดยการไว้จุกและการประกอบพิธีตัดจุกหรือโกนจุกถือเป็นธรรมเนียมที่พบในสังคมไทยและชุมชนชาติพันธุ์บางกลุ่ม รวมถึงชุมชนที่สืบทอดวัฒนธรรมมอญพิธีดังกล่าวมีความหมายมากกว่าการตัดหรือโกนผม แต่ยังเป็นช่วงเวลาสำคัญของครอบครัวในการประกอบพิธีตามความเชื่อและประเพณีที่ได้รับการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ เป็นการแสดงถึงความผูกพันของสมาชิกในครอบครัว ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างครอบครัวกับชุมชน

.

การประกอบพิธีตามแบบแผนดั้งเดิมยังเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ถึงที่มา ความหมาย และขั้นตอนของประเพณีจากผู้เฒ่าผู้แก่ ทำให้เกิดความเข้าใจในรากเหง้าทางวัฒนธรรมของตนเอง และตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาที่สั่งสมมาเป็นเวลานาน

.

สำหรับชุมชนชาวมอญในจังหวัดปทุมธานี การรักษาประเพณีดั้งเดิมถือเป็นส่วนหนึ่งของการอนุรักษ์อัตลักษณ์ท้องถิ่น เพราะวัฒนธรรมไม่ได้มีเพียงภาษา การแต่งกาย อาหาร หรือสถาปัตยกรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงพิธีกรรม ความเชื่อ และวิถีปฏิบัติที่สะท้อนความสัมพันธ์ของผู้คนกับครอบครัว ศาสนา และชุมชนด้วย

.

กิจกรรมเนื่องในวันออกพรรษาที่วัดบางหลวง จึงเป็นภาพสะท้อนของการดำรงอยู่ร่วมกันระหว่างพระพุทธศาสนากับวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยประชาชนได้ร่วมกันทำบุญตักบาตรและถวายดอกบัว ขณะเดียวกันก็ยังคงให้ความสำคัญกับพิธีตัดจุกหรือโกนจุกตามประเพณีของชาวมอญ ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรค่าแก่การศึกษาและอนุรักษ์ การสืบสานประเพณีดังกล่าวจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งพระสงฆ์ ครอบครัว ผู้นำชุมชน ผู้สูงอายุ ตลอดจนเด็กและเยาวชน เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดความรู้และความเข้าใจอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมจริง เพื่อเรียนรู้ทั้งความหมายของพิธีกรรมและคุณค่าที่อยู่เบื้องหลังประเพณี

.

วันออกพรรษาจึงไม่เพียงเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่พุทธศาสนิกชนร่วมกันทำบุญเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างความสามัคคีของคนในชุมชน ส่งเสริมการอนุรักษ์ประเพณีดั้งเดิม และปลูกฝังจิตสำนึกให้คนรุ่นหลังเห็นความสำคัญของรากเหง้าทางวัฒนธรรมของตนเอง

.

วัดบางหลวง อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี จึงยังคงเป็นพื้นที่สำคัญในการเชื่อมโยงศรัทธาทางพระพุทธศาสนาเข้ากับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมชาวมอญ สะท้อนให้เห็นถึงคุณค่าของประเพณีที่สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น และเป็นส่วนหนึ่งของมรดกทางวัฒนธรรมที่ควรร่วมกันรักษาให้คงอยู่คู่ชุมชนเมืองปทุมธานีสืบไป